In 1832 - nu precies 150 jaar geleden - woonden er in de gemeente Oldebroek 3334 mannen en vrouwen. Een gering aantal met nu vergeleken, want de bevolking is thans immers ruim verzesvoudigd.
Vooraf voor een goed begrip: in dit bevolkingscijfer zijn ook de bewoners van Hattemer-Wezep en Heerder-Wezep begrepen. Tot 1795 sprak men niet over de "gemeente Oldebroek", maar over het "Richterambt Oldebroek". Hoewel het grondgebied van Hattemer-Wezep en Heerder-Wezep tot resp. het schoutambt Hattem en een deel tot dat van Heerde behoorde, viel het bestuurlijk onder het Richterambt Oldebroek. Na de Franse tijd bleef deze situatie ongeveer ongewijzigd, totdat in 1851 (nieuwe gemeentewet) de gemeente Oldebroek werd gevormd door samenvoeging van het grondgebied van Hattemer- en Heerder-Wezep met dat van het oude Richterambt.
Er woonden toen dus 3334 personen, van wie 1673 mannen en 1661 vrouwen. De mannen werden nog onderverdeeld in: "onder de 18 jaar", "van 18-50 jaar", en "boven de 50 jaar". Dan zien we dat er 835 onder de 18 jaar waren. Een percentage van 50% ! Van 18-50 jaar: 617 (ongeveer 37%) en boven de 50 jaar: 221 mannen (ongeveer 13%).
Gehuwd waren in 1832 1034 personen. Ongehuwd 2138, weduwnaars 67 en weduwen 95. Ook toen waren er armlastigen. In totaal 248 ingezetenen behoorden tot de groep "bedeelden".
De gemeente Oldebroek telde 150 jaar geleden 527 huizen, hetgeen neerkomt op een gemiddeld aantal bewoners van 6.33 per perceel. En dan woningen die toen vergeleken met nu veel kleiner waren.
Ook de veestapel krijgt in de statistieken van 1832 een beurt. Onder de rubriek paarden wordt een aantal van 429 vermeld, als volgt verdeeld: hengsten 5, ruinen 242, merries 158 en veulens 24. Het totaal aantal runderen bedroeg 3228 (12 stieren, 20 ossen, 1769 koeien en 1427 kalveren). Voorts werden er nog 2422 schapen gehouden en slechts 90 varkens.
Tenslotte de vervoermiddelen. Toen nog geen gemotoriseerd vervoer. Zelfs nog geen fietsen. Alleen paarden-tractie was "in". Welnu, de gehele gemeente Oldebroek had in 1832 de beschikking over welgeteld 7 reis- en plezierrijtuigen. Voorts 324 boerenwagens (vier wielen) en 194 karren (twee wielen).
Tot zover de cijfers uit het jaar 1832. Wellicht voor de meesten uwer interessant genoeg om zich een beeld te vormen van de gemeente Oldebroek nu precies 150 jaar geleden!
Geschreven door: Gé Wentzel
